Ավստրալիական հովվաշուն

Կարճ՝ ցեղատեսակի մասին

Ավստրալիական հովվաշունը, կամ ինչպես նրան հաճախ անվանում են՝ աուսի, միջին չափի, շարժուն, ուշադիր և շատ խելացի հովվական շուն է։ Չնայած անվանը՝ ցեղատեսակի ժամանակակից տեսակը ձևավորվել է ոչ թե Ավստրալիայում, այլ ԱՄՆ-ում, որտեղ այս շներին բարձր էին գնահատում ֆերմերները և ռանչոների տերերը՝ աշխատունակության, դիմացկունության և մարդու ազդանշանները արագ հասկանալու ունակության համար։

Աուսիին դժվար է խորհուրդ տալ այն մարդկանց, ովքեր փնտրում են միայն գեղեցիկ և հանգիստ տնային շուն։ Այս ցեղատեսակին պետք են շարժում, շփում և առաջադրանքներ։ Նրա համար կարևոր է ոչ միայն զբոսնելը, այլ նաև մտածելը՝ հրամաններ սովորելը, առարկաներ փնտրելը, վարժություններ կատարելը, տիրոջ հետ ակտիվ զբոսանքների գնալը և իրեն օգտակար զգալը։

Ցեղատեսակի պատմությունը

«Ավստրալիական հովվաշուն» անվանումը կարող է շփոթեցնել։ Ցեղատեսակը կապված է հովվական շների հետ, որոնք Հյուսիսային Ամերիկա էին հասնում անասունների և ոչխարների հետ, սակայն աուսիի ճանաչելի տեսակը վերջնականապես ձևավորվել է ամերիկյան տարածքներում։ ԱՄՆ-ի արևմտյան շրջաններում այս շներն օգնում էին կառավարել հոտերը, աշխատել մեծ տարածքներում և ուղեկցել մարդկանց ֆերմերական կյանքի դժվար պայմաններում։

Աուսիի հիմնական արժեքը միշտ եղել է ոչ թե դեկորատիվ տեսքը, այլ գործնական որակները՝ ուշադրությունը մարդու հանդեպ, արագ արձագանքը, լավ դիմացկունությունը, համարձակությունը և տիրոջ կողքին լինելու ցանկությունը։ Ժամանակի ընթացքում ավստրալիական հովվաշները դարձան ոչ միայն աշխատանքային շներ, այլև ակտիվ ընտանիքների և սպորտային մարդկանց սիրելի ընկերներ։

Արտաքին տեսքը

Աուսին միջին չափի, ամուր և համաչափ կառուցված շուն է։ Նա ունի զարգացած մկաններ, արտահայտիչ գլուխ, ուշադիր հայացք և միջին չափի եռանկյունաձև ականջներ։ Շարժումները սովորաբար թեթև են, արագ և ճկուն, և շան ամբողջ տեսքից երևում է, որ նա ստեղծված է ակտիվ կյանքի համար։

Շերքը միջին երկարության է, երկշերտ, խիտ ենթաբուրդով։ Այն պաշտպանում է շանը քամուց, ցրտից, խոնավությունից և շոգից։ Առավել ճանաչելի գույներն են կապտավուն մերելը, կարմիր մերելը, սևը և կարմիրը՝ հաճախ սպիտակ նշաններով և դարչնագույն երանգներով։ Որոշ աուսիներ ունեն շատ արտահայտիչ աչքեր՝ կապույտ, շագանակագույն կամ տարբեր գույների։

Ուսուցում և դաստիարակություն

Ավստրալիական հովվաշունը արագ է սովորում և սովորաբար մեծ հետաքրքրությամբ է աշխատում մարդու հետ։ Բայց բարձր ինտելեկտը չի նշանակում, որ շունը ինքն իրեն կդառնա հնազանդ։ Եթե աուսիին չտրվեն հստակ կանոններ և կանոնավոր զբաղմունք, նա կարող է ինքնուրույն «աշխատանք» գտնել՝ հաչել, վերահսկել մարդկանց շարժը, կրծել իրեր կամ չափազանց պահանջել ուշադրություն։

Այս ցեղատեսակը լավագույնս բացվում է հանգիստ, հետևողական և հարգալից ուսուցման դեպքում։ Նրան համապատասխանում են կարճ, տարբեր բնույթի վարժանքներ, ուշադրության խաղեր, սպասելու վարժություններ, որոնողական խաղեր, հնարքներ, հնազանդություն և սպորտային ուղղություններ։ Կոպիտ ճնշումը և անկանոն դաստիարակությունը կարող են նրան դարձնել անհանգիստ կամ չափազանց գրգռված։

Ում է համապատասխանում աուսին

Ավստրալիական հովվաշունը լավ ընտրություն է ակտիվ մարդու կամ ընտանիքի համար, որը պատրաստ է շանը ժամանակ տրամադրել։ Նրան պետք է տեր, ով հասկանում է, որ զբոսանքը միայն կարճ դուրս գալ չէ, այլ օրվա կարևոր մաս՝ շարժում, շփում, ուսուցում, հոտառական խաղեր և հանգիստ վերականգնում։

Աուսին կարող է ապրել բնակարանում, եթե տերը բավարարի նրա շարժման և մտավոր աշխատանքի կարիքը։ Բայց նա հատկապես լավ է իրեն զգում այն միջավայրում, որտեղ շատ զբոսնելու, մարզվելու և բնության մեջ լինելու հնարավորություն կա։ Շատ զբաղված մարդկանց կամ այն ընտանիքների համար, որոնք ուզում են առավելագույնս հանգիստ շուն, այս ցեղատեսակը կարող է չափազանց պահանջկոտ լինել։

Առողջություն

Ընդհանուր առմամբ աուսին համարվում է ամուր և դիմացկուն ցեղատեսակ, բայց որոշ ժառանգական խնդիրների ռիսկ կա։ Հնարավոր են ազդրային և արմնկային հոդերի դիսպլազիա, աչքի հիվանդություններ, կատարակտ, ցանցաթաղանթի առաջադիմող ատրոֆիա, խլություն, էպիլեպսիա, ալերգիաներ և որոշ դեղերի նկատմամբ զգայունություն։

Քոթոթ ընտրելիս կարևոր է դիմել պատասխանատու բուծողի, ստուգել ծնողների առողջական փաստաթղթերը և չընտրել միայն գեղեցիկ գույնի պատճառով։ Մերել գույնի շների բուծման հարցում պետք է առանձնապես զգույշ լինել, քանի որ սխալ զուգավորումները կարող են մեծացնել ժառանգական խնդիրների ռիսկը։

Բնավորություն և վարք

Ավստրալիական հովվաշան բնավորության կենտրոնում մարդու հետ կապն է։ Սա այն շունը չէ, որին բավական է միայն աման, անկողին և հազվադեպ զբոսանք։ Աուսին ուզում է մասնակցել ընտանիքի կյանքին՝ հետևել, ուղեկցել, օգնել, սովորել և արձագանք ստանալ։ Նա արագ կապվում է տիրոջ հետ և հաճախ լավ է զգում մարդկանց տրամադրությունը։

Ցեղատեսակի կարևոր առանձնահատկություններից մեկը ընկերասիրության և զգուշության համադրությունն է։ Իր ընտանիքի հետ աուսին փափուկ է, նվիրված և շատ շփվող։ Անծանոթների նկատմամբ կարող է լինել զուսպ, ուշադիր գնահատել իրավիճակը և հաչոցով զգուշացնել հյուրերի կամ անսովոր ձայների մասին։ Սակայն նրան պետք չէ դիտարկել որպես կոշտ պահապան շուն. նրա ուժեղ կողմը ուշադրությունն է, արագ արձագանքը և մարդու հետ կապը։

Աուսիները հաճախ լավ են շփվում երեխաների հետ, եթե շունը սոցիալականացված է, իսկ երեխան գիտի՝ ինչպես ճիշտ մոտենալ կենդանուն։ Բայց պետք է հիշել, որ սա ակտիվ հովվական ցեղատեսակ է։ Աղմկոտ խաղերի ժամանակ շունը կարող է գրգռվել, փորձել «հավաքել» երեխաներին կամ վերահսկել նրանց շարժը։ Այդ պատճառով շան և երեխայի շփումը սկզբնական շրջանում ցանկալի է ուղղորդել։

Այլ կենդանիների հետ աուսին սովորաբար կարող է հաշտ ապրել, եթե ծանոթացումը հանգիստ է անցել և կան հստակ սահմաններ։ Սակայն հովվական բնազդը երբեմն արտահայտվում է կատվի հետևից գնալու, արագ շարժվող կենդանիներին վերահսկելու կամ նրանց շարժը ուղղորդելու փորձերով։ Սա շտկվում է դաստիարակությամբ, ուշադրության փոխմամբ և բավարար ծանրաբեռնվածությամբ։

Առանց զբաղմունքի ավստրալիական հովվաշունը արագ ձանձրանում է։ Այդ ձանձրույթը հազվադեպ է արտահայտվում հանգիստ պառկելով. շունը կարող է հաչել, կրծել իրեր, անընդհատ ուշադրություն պահանջել կամ դառնալ անհանգիստ։ Աուսիի լավ բնավորությունը պահպանելու լավագույն միջոցը նրան հստակ աշխատանք, կանոնավոր զբոսանք, ուսուցում և կայուն ռեժիմ տալն է։

Խնամք և պահպանում

Ավստրալիական հովվաշան խնամքը բաղկացած է երկու մեծ մասից՝ ֆիզիկական խնամքից և ճիշտ կենսակերպից։ Միայն շերքը սանրելը բավարար չէ։ Աուսիին պետք են ամենօրյա ակտիվություն, ուսուցում, շփում և հնարավորություն՝ օգտագործելու իր խելքը։

Շերք և գրումինգ

Ցեղատեսակն ունի միջին երկարության երկշերտ շերք։ Ենթաբուրդը պաշտպանում է ցրտից և շոգից, իսկ արտաքին մազը՝ մաշկը արտաքին ազդեցություններից։ Այդ պատճառով աուսիին չի կարելի կարճ կտրել ամբողջ մարմնով կամ սափրել «ամռան համար»։ Նման մոտեցումը կարող է խանգարել բնական ջերմակարգավորմանը, վատացնել շերքի որակը և մաշկը դարձնել ավելի խոցելի։

Սովորական շրջանում շանը բավական է սանրել շաբաթական 2–3 անգամ։ Սեզոնային մազաթափության ժամանակ խնամքը պետք է հաճախացնել, երբեմն՝ ամեն օր։ Գլխավոր նպատակը հին ենթաբուրդը հեռացնելն է, շերքը չխճճելը և մաշկին նորմալ շնչելու հնարավորություն տալը։ Լողացնում են ըստ կեղտոտվելու՝ օգտագործելով շների համար նախատեսված մեղմ շամպուն։

Թույլատրելի է հիգիենիկ փոքր կտրում՝ թաթերի բարձիկների միջև, պոչի շրջակայքում, արագ կեղտոտվող հատվածներում և աչքի ընկնող երկար մազերի ծայրերին։ Լիարժեք դեկորատիվ կտրում այս ցեղատեսակին պետք չէ։

Զբոսանք և ծանրաբեռնվածություն

Աուսիին ամեն օր շարժում է պետք։ Նրան համապատասխանում են երկար զբոսանքներ, գնդակով խաղեր, ֆրիսբի, աջիլիթի, կանիկրոս, հնարքներ, հնազանդության վարժություններ և հոտառական առաջադրանքներ։ Կարևոր է ակտիվությունը համադրել հանգստի հետ, քանի որ չափազանց գրգռված շունը նույնպես կարող է խնդրահարույց վարք ցուցաբերել։

Հիգիենա և առողջություն

Ականջները ցանկալի է ստուգել շաբաթական 1–2 անգամ։ Եթե կա հոտ, կարմրություն, կեղտ կամ շունը հաճախ թափահարում է գլուխը, ավելի լավ է դիմել անասնաբույժի։ Աչքերը մաքրում են ըստ անհրաժեշտության փափուկ անձեռոցիկով։ Ատամները ցանկալի է մաքրել շաբաթական մի քանի անգամ կամ օգտագործել բերանի խոռոչի խնամքի հատուկ միջոցներ։

Ճանկերը կարճացնում են, եթե դրանք ինքնուրույն չեն մաշվում։ Սնունդը պետք է համապատասխանի շան տարիքին, ակտիվությանը և առողջական վիճակին։ Աուսիները էներգիայով լի են, բայց չափից շատ կերակրելը վտանգավոր է. ավելորդ քաշը մեծացնում է հոդերի ծանրաբեռնվածությունը և նվազեցնում դիմացկունությունը։